[เก็บกด] วิเคราะห์ กับ วิจารณ์ แตกต่างอย่างไร?

posted on 24 Jun 2009 22:01 by eguana

เอนทรี่นี้ตั้งเพื่อระบายความเก็บกดโดยเฉพาะค่ะ

.

.

อันจะกล่าวบทไป

 การ[วิเคราะห์] กับ การ[วิจารณ์] แตกต่างกันอย่างไร?

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ให้ความหมายของคำไว้ว่า

.

.

วิเคราะห์

 
วิเคราะห์
ความหมาย

ก. ใคร่ครวญ เช่น วิเคราะห์เหตุการณ์; แยกออกเป็นส่วน ๆ เพื่อศึกษาให้ถ่องแท้ เช่น วิเคราะห์ปัญหาต่าง ๆ วิเคราะห์ข่าว. (ส. วิคฺรห).


วิจารณ์

 
วิจาร, วิจารณ, วิจารณ์
ความหมาย

[วิจาน, วิจาระนะ, วิจาน] ก. ให้คําตัดสินสิ่งที่เป็นศิลปกรรมหรือวรรณกรรมเป็นต้น โดยผู้มีความรู้ควรเชื่อถือได้ ว่ามีค่าความงามความไพเราะดีอย่างไร หรือมีข้อขาดตกบกพร่องอย่างไรบ้าง เช่นเขาวิจารณ์ว่า หนังสือเล่มนี้แสดงปัญหาสังคมในปัจจุบันได้ดีมากสมควรได้รับรางวัล, ติชม, มักใช้เต็มคำว่า วิพากษ์วิจารณ์ เช่นคนดูหนังวิพากษ์วิจารณ์ว่าหนังเรื่องนี้ดำเนินเรื่องช้าทำให้คนดูเบื่อ.

.

.

ความแตกต่างอย่างชัดเจน คือ

  • การวิเคราะห์ มี เพื่อศึกษาให้ถ่องแท้
  • การวิจารณ์ คือ การให้คำตัดสินว่ามีค่าความงาม ความไพเราะดี หรือมีข้อขาดตกบกพร่องอย่างไร สมควรได้รับรางวัล หรือ คำติชม

มันต่างกันมากนะคะ

จะเห็นได้ว่า การวิเคราะห์ เป็นกระบวนการทางภาวะวิสัย(Objective) มุ่งเน้นอธิบายความเป็นจริงของสิ่งที่กำลังศึกษา  โดยผู้วิเคราะห์จะไม่ใส่ความรู้สึก หรือความเห็นส่วนตัวแปปนลงไป เช่น ทฤษฏีโลกกลมมีความถูกต้องมากกว่าทฤษฏีโลกแบน (ว่ากันตามเนื้อผ้า)

ในขณะที่ การวิจารณ์ เป็นกระบวนการทางอัตวิสัย(Subjective) ใช้ความรู้สึกในจิตใจมนุษย์ตัดสินคุณค่าของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น การ์ตูนเรื่องนี้สนุกกว่าการ์ตูนเรื่องนั้น

เดี๋ยวนี้ความหมิ่นเหม่ของสองคำนี้เป็นสิ่งใกล้ตัวเรามาก ไม่ว่าสื่อที่แข่งกัน"วิเคราะห์"ข่าว นักวิชาการ"วิเคราะห์"สถานการณ์บ้านเมือง หรืออาจารย์ในชั้นเรียนที่"วิเคราะห์"บทเรียน ดังนั้น มันจึงสำคัญมากที่จะแยกแยะว่าเขากำลัง วิเคราะห์ ให้เราฟังหรือแท้จริงแล้วกำลัง วิจารณ์ อยู่กันแน่?

.

.

วิเคราะห์ คือ การอธิบาย โดยอาศัย หลักการอ้างอิงที่ชัดเจน สามารถสอดคล้องกับข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องในภาพรวมทั้งหมดได้ ไม่ใช่กรณีนึงพูดอย่าง อีกกรณีนึงพูดอย่าง พอจับมาอธิบายรวมกัน ปรากฏว่าไอ้ที่พูดๆไปน่ะตีกันเอง ดังนั้น ผู้วิเคราะห์ที่ดีจึงต้องสามารถปรับใช้หลักการของตัวเองในการอธิบายเหตุการณ์ต่างๆได้อย่างมีระบบและขั้นตอน ผู้วิเคราะห์ลักษณะนี้จะมีความเข้าใจในเนื้อหาอย่างลึกซึ้งและถ่องแท้

วิจารณ์ คือ การตัดสินโดยอาศัย ความรู้สึกในจิตใจ ชอบ ไม่ชอบ / ดี เลว / สวย น่าเกลียด ฯลฯ ใครๆก็สามารถวิจารณ์ได้ มีความแตกต่างกันได้ คนวิจารณ์จะมีความรู้หรือไม่มีความรู้ในสิ่งนั้นๆก็ได้เพราะใช้ความรู้สึกของตัวเองเป็นที่ตั้ง

  • การศึกษาสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เราสามารถใช้ทั้งการวิเคราะห์ และการวิจารณ์ควบคู่ไปด้วยกันได้ 
  • นักวิเคราะห์ที่ดีไม่จำต้องวิจารณ์เก่ง แต่นักวิจารณ์ที่ดีจำต้องวิเคราะห์เป็น
  • สิ่งจำเป็นสูงสุดในการเป็นผู้วิเคราะห์ที่ดีคือ ใจเป็นกลางและยอมรับความเป็นจริง ซึ่งความเป็นจริงนั้นไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่สวยงามหรือดีที่สุดเสมอไป และความเป็นจริง สามารถพิสูจน์ให้เห็นได้ด้วยผลลัพท์สุดท้ายของตัวมันเอง

ถ้าคุณเจอ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้เชี่ยวชาญ หรืออาจารย์ท่านใดอธิบายสิ่งหนึ่งให้คุณฟัง แล้ว...

  • มีหลักการชัดเจน อธิบายภาพรวมและปลีกย่อยได้อย่างสอดคล้องและครอบคลุม สามารถทำนายผลลัพท์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตจากข้อมูลในปัจจุบันได้อย่างแม่นยำ
    >> คุณกำลังฟังนักวิเคราะห์ชั้นเลิศ
  • พูดกลับไปกลับมา หลงประเด็นเอง จับต้นชนปลายไม่ถูก หาข้อสรุปไม่ได้ เวิ่นเว้อ
    >> คุณกำลังฟังนักวิจารณ์ห่วยๆ

.

.

.

.

.

.

แล้ววันนี้กิ้งก่าไปฟังเสวนาทางกฏหมาย แล้วไปเจอนักวิจารณ์ห่วยๆมาล่ะ =,.=
(ที่มาของความเก็บกด)

ใครอ่านเอนทรี่นี้จบ สมควรได้รับโล่ห์ค่ะ ฮาๆๆๆ

13 Comments

Comment



smilebig smileopen-mounthed smileconfused smilesad smileangry smiletonguequestionembarrassedsurprised smilewinkdouble winkcry

Tweet

อ่านอินโทรมายังงงๆ ว่าทำไมอัพเรื่องนี้ เดาๆ ว่าเกี่ยวกับเรื่องวิชาการที่กำลังอยู่ในวังวนอยู่ิสินะ เดาถูกปะ ฮาาาา

เข้าใจอารมณ์เลย... เคยเจอนักวิจารณ์ทำนองแบบพยายามยัดเยียดความคิดตัวเองใส่หัวคนอื่น ฟังแล้วจะรู้สึกว่าแบบ โอ่ตัวเหลือเกิน ความคิดฉันถูกฉันดีฉันเก่ง ในขณะที่คนอื่นๆ ช่างแย่ ไม่มีการพัฒนา อะไรเทือกๆ นั้น

ด้วยความเป็นผู้น้อย อยากเถียงอะไร ออกความเห็นอะไร ก็ได้แต่เก็บไว้ ทนฟังไปสามสี่ชม.กับสิ่งที่เราไม่เห็นด้วยแต่แย้งไม่ได้ เพราะแย้งไปก็แพ้ อีกอย่างจะถูกหาว่าไม่มีมารยาท เถียงผู้ใหญ่ซะอย่างนั้นอีกopen-mounthed smile

#1 By KeeChan on 2009-06-24 23:33

ตกลงได้นอนไหมเนี่ยก่อนไป
ไว้ถามรายละเอียดหลังไมค์ละกัน ไปเจออะไรมาเนี่ย ก๊าก

#2 By STECHA ลา ล่า~ on 2009-06-24 23:33

คิดซะว่าเราไปฝึกวิเคราะห์การวิจารณ์(ห่วยๆ)ก็แล้วกันครับ sad smile

#3 By SRP on 2009-06-25 00:56

อ่านจบเฟ๊ยยยย~~~~แต่ว่าอย่าเครียดมากเลยเธอ
คนที่เก่งแล้วก็มักจะทำตัวเก่งโดยมองข้ามอะไรเล็กน้อยไปนั่นแหละ
กลายเป็นว่าคนเก่งกลายเป็นคนงี่เง่าในบัดดล
สมัยนี้คนพวกนั้นก็มีเยอะไป แถมเพิ่มจำนวนมากขึ้น
ถึงได้ต้องให้คนรุ่นหลังเป็นคลื่นซัดให้หายไปบ้างไง cry

โอ๋ๆๆ*กอดๆๆ* มีไรก็ระบายๆ ชอบอ่านความคิดของเจ๊จริงจัง *-*

#4 By W-indsY*キトンギ 銀ちゃん好き！！ on 2009-06-25 02:07

ล็อกอิน exteen มาเอาโล่โดยเฉพาะ
ในฐานะนักวิเคราะห์ห่วยๆ คนนึง question

#5 By เชลลิ่ง on 2009-06-25 05:26

ฮา แหม เขียนซะละเอียดเชียวแก
เราว่าการศึกษาทางสังคมศาสตร์
ยังไง๊ยังไงมันก็เป็นวิเคราะห์100%ไม่ได้ว่ะ
ยังไงมันก็ต้องมีส่วนของอัตวิสัยในการมองอยู่ดี
(คนเราบางทีก็ตัดสินเปรียบเทียบให้คุณค่าความหมายของหลายสิ่งโดยไม่รู้ตัว)
เพราะในทางสังคมศาสตร์ความจริงมันเป็นความจริงเชิงสัมพันธ์ปะ
แต่อันนี้ก็ไม่ได้ตรงกับประเด็นที่แกต้องการจะสื่อ ฮา


เอาเป็นว่า นักวิจารณ์ห่วยๆอีโก้โต๊โตคงมีให้เจออีกเยอะ
คิดซะว่านั่นจะทำให้นักวิเคราะห์วิจารณ์ชั้นเลิศที่ได้เจอมีคุณค่ามากขึ้นไง
question
ู^ชอบคอมเม้นคุณSRPข้างบน
เออ การไปวิเคราะห์การวิจารณ์ห่วยๆนี่มันฟังดูท้าทายดีจริง~~


>วันนี้และพรุ่งนี้กรุก็จะไปมหาลัยค่ะ
จะโทรหานะกลัวเสื้อเน่า กร้าก

#6 By mikan on 2009-06-25 07:44

อ่านแล้ว(คิดว่า)เข้าใจความรู้สึก... sad smile
ทำใจหนอ... *อ่านจบ ขอรับโล่นะ*

แต่อีฟก็คิดว่า กิ้งก่า(ขอเรียกอย่างนี้นะคะ)รู้ว่าอีกฝ่ายเป็นนักวิจารณ์ห่วยๆ ก็เป็นเรื่องดี จะได้ไม่ต้องเอามาเก็บเป็นอารมณ์ ไม่ต้องเก็บมาคิดต่อ เพราะของห่วยยังไงก็ไม่ให้คุณค่าประโยชน์อะไรกับตัวเองทั้งสิ้น

#7 By อีฟ on 2009-06-25 11:28

เราไม่เชื่อว่าจะมีการวิเคราะห์ที่ปราศจากความลำเอียงอันเนื่องจากบุคคลอย่างสมบูรณ์
ดังนั้นการอ่านผลวิเคราะห์จึงต้องอ่านตัวผู้วิเคราะห์ควบกันไปด้วย

>> พูดกลับไปกลับมา หลงประเด็นเอง จับต้นชนปลายไม่ถูก หาข้อสรุปไม่ได้ เวิ่นเว้อ
ิ
เป็นคุณสมบัติของทั้งนักวิเคราะห์ที่แย่และนักวิจารณ์ที่แย่
มันไม่ใช่ประเด็นเรื่องวิเคราะห์หรือวิจารณ์หรอกเราว่า
กระบวนการใช้ความคิดและการถ่ายทอดต่างหากที่มีปัญหา
ถ้าวิเคราะห์หรือวิจารณ์แล้วฟังไม่รู้เรื่องว่าต้องการสื่ออะไร บ่งชี้เลยว่า
หนึ่ง ใช้หัวคิดน้อยเกินไป
สอง เตรียมตัวมาไม่พอ
สาม ไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับสิ่งที่กำลังพูด

ทั้งนักวิเคราะห์และนักวิจารณ์
ลงถ้าคิดว่าตัวเองถูกอย่างพระเจ้า ก็ล้วนเป็นมลภาวะแก่คนแวดล้อมทั้งสิ้น (ก๊าก)

#8 By Cherie (202.28.169.166) on 2009-06-25 15:51

/ตบบ่า

ยังดีที่ไม่เจอนักวิชาการเต่าถุยด้วยอีกกระทงนึง

#9 By Ramiel (124.121.65.32) on 2009-06-25 16:11

โอ้ว ท่านพี่เขียนละเอียดมากเลยงิ
ทางการแต่เข้าใจง่ายง่ะ OwO

ซาก็ชอบวิเคราะห์นะ แต่พูดไม่ได้ T T
พูดแล้วมันจะกลายเป็นวิจาร์ณ แต่ถ้าคนที่เหมือนเราเค้าก็เข้าใจ orz

>w< *กอดโล่ กลิ้ง~*

#10 By sa-makino.koo on 2009-06-25 19:58

วิชาการมาเชียวคราวนี้
คิดว่าเข้าใจความรู้สึกค่ะ เพราะในห้องเรียนก็เป็นแบบนี้บ่อย....
ขอรับโล่ไปล่ะนะคะ confused smile

#11 By kanompang (202.28.180.202) on 2009-06-26 00:55

งั้นโยนโล่ห์มาเลยค่า 5 55 55 55 5555
ว่ากันไป คนบางคนอาจจะวิเคราะห์ได้ แต่พูดให้จบไม่ลงก็มีนะคะพี่กิ้ง...
อ่านแล้วถ่องแท้เลย ตอนแรกคิดว่ามันไม่ต่างกันเท่าไหร่นะเนี่ย...

#12 By ¤ ZeeKA ¤ on 2009-06-28 18:50

ในฐานะที่เราเรียนมาทางศิลปะ(จริงๆก็คาบเกี่ยวล่ะ)
เราคิดว่าไม่มีทางเลย ที่จะมีแต่การวิเคราะห์อย่างเดียวในสายงานของเรา แทบจะมีแต่การวิจารณ์ เพราะถ้าเราจะวิเคราะห์อะไรได้ก็คงวิเคราะห์ตัวสถาปนิก ว่าทำไมมันทำแบบนี้(วะ) ซึ่งมันก็กลายเป็นจิตวิทยาซะเปล่าๆ

แน่นอนว่าวิชาสัมมนา ท่านก็ต้องรับคำวิจารณ์ไปปรับปรุงตัวแต่โดยดี ถ้าไม่อยากจะโดนวิจารณ์อะไรใส่มากกว่านี้อีก

เราก็ไม่ชอบ แต่มันเป็นกระบวนการที่จำเป็น
และบางครั้งเราอาจอยากฟังคำวิจารณ์หรือคำวิเคราะห์เพียงอย่างเดียว
เพราะเราอยากเข้าใจว่าเค้าคิดอย่างไรหรือว่าเราอยากเข้าใจอะไร

ตอบเองก็เครียดเอง
คนๆๆ

#13 By *MU on 2009-07-06 14:11